Massimiliano Fuksas

Een zware wolk om dragen

J’ai vu passer tellement de maires
sur ce projet que je ne me rappelle même plus
leurs noms à tous (...)

Massimiliano Fuksas

Wolkeloos geluk bestaat niet en dus zijn er vast en zeker projecten waarvan de realisatie zo moeizaam verliep dat je moeilijk het resultaat kunt beoordelen zonder de bouwperikelen te vermelden. Het nieuwe congrespaleis bijgenaamd de “Nuvola”, de laatste creatie te Rome van architect Massimiliano Fuksas, is er ongetwijfeld zo één.

Lees meer...

Het gaat immers om het grootste architectuurproject dat in Rome werd volbracht sinds de Olympische Spelen van 1960. De Nuvola die lang werd uitgesteld en controversieel is, kreeg haar bijnaam dankzij haar belangrijkste kenmerk: een congreszaal in de vorm van een wolk die ophangt in een enorme glazen kooi. Dat gezegd zijnde, zou je wanneer je ze van de binnenkant bekijkt, misschien net zo goed kunnen denken dat het om een echografie van een nier of van een walvisfoetus gaat.

Het gebouw dat in staal en glas werd opgetrokken, torent uit boven het hart van de EUR, de zakenwijk van Rome die door Benito Mussolini gecreëerd werd in de jaren ’30 in het zuiden van de hoofdstad. De constructie zou de staat aanvankelijk 60 miljoen euro kosten. Uiteindelijk was er 363 miljoen euro aan overheidsmiddelen nodig, deels afkomstig van de stad Rome (10 %) en deels van het ministerie van Economie (90 %). Er dienden bovendien vier gebouwen van Mussolini die in de EUR gelegen waren, verkocht te worden om het einde van de werf te financieren die lang stil lag.

Architect Massimiliano Fuksas werd in 2008 zelfs van het project gehaald en verloor er de artistieke leiding over, waarbij elk contact met de overheidsinstanties verbroken werd. Dit wegens een analyse van het Rekenhof en een bevel om geen cent meer te betalen aan de architect die al zo’n 20 miljoen euro had binnengehaald sinds het begin van het project. Er dient gezegd dat de architect het project binnenhaalde in 2000, maar dat de werken pas zijn begonnen in 2007. Daarna heeft de onderneming die de werf beheerde, wijzigingen doorgevoerd, werden er nieuwe regels opgelegd door de anti-seismische wet, enz. De “Wolk” zal ongetwijfeld zijn moeilijkste project geweest zijn: “We zijn erover beginnen na te denken in 1995. Ik heb zoveel burgemeesters zien komen en gaan bij dit project dat ik me zelfs niet meer van iedereen de naam kan herinneren (...)“, zei hij op de persconferentie.

De werf stond inderdaad al meer dan twintig jaar gepland. De eerste concessiehouder die de bouw op zich had genomen in het begin van de jaren 2000 had de plannen van de architect gewijzigd, iets wat vervolgens diende te worden rechtgezet, hetgeen extra kosten met zich meebracht. Daarna ging hij failliet en liet hij de plek gewoon achter. De werf werd vervolgens in handen genomen door het overheidsbedrijf EUR-SAP, dat de beheerder van het gebouw zou worden.

De zaal met de wolk heeft zeer veel gekost ten opzichte van het aantal personen dat er binnen kan, wat haar de duurste congreszaal ter wereld maakt. Het Centrum dient deze kosten dus te compenseren door verschillende andere zalen op de kelderverdieping open te stellen, alsook een restauratieruimte, keukens, een plein dat half met airconditioning is uitgerust en een locatie voor muziekspektakels.

Vanuit architecturaal oogpunt is de Nuvola opgetrokken uit staal, glas en steen en is ze onderverdeeld in 3 delen:

  • De Teca (vitrine): de veelhoekige buitenstructuur met daarin de Nuvola, is opgetrokken uit glas en staal en is 39 meter hoog, 70 meter breed en 175 meter lang.
  • De Nuvola (wolk): een aula met 1.800 plaatsen en vergaderzalen, bedekt met glasvezel.
  • De Lama (lemmet): een luxehotel met 439 kamers, 7 suites, een Spa-centrum en een restaurant.

Het gebouw bestaat uit 17 verdiepingen en er was 58.000 vierkante meter glas nodig om het te bedekken. Er werd 37.000 ton staal gebruikt voor de constructie, 5 keer meer dan voor de Eiffeltoren.

Het congrescentrum moest op een serre lijken waarin een bloem open bloeit. Die voornaamste doelstelling wordt echter genuanceerd door de rechtlijnige en inerte buitenstructuur die veeleer doet denken aan een kil ziekenhuis en een monumentaal heiligdom. Het 14.000 vierkante meter grote weefsel van micro-geperforeerde glasvezel dat de stalen romp van de “wolk” omhult, kunnen deze nauwelijks doen zweven. In het daglicht blijft ze vastzitten in een alomtegenwoordige metalen structuur, zoals een ongedifferentieerde en stevige vorm, met scherpe hoeken, uiteindelijk nogal veraf van de look die de architect aanvankelijk voor ogen had.

Project & Plaats

Roma Convention Center La Nuvola- Rome, Italië

Distributeur / Verdeler
MMG Maters Media Group SAS

55 avenue Marceau
75116 Paris
France

Uitgever / Editeur
MediaXel bvba / sprl 
info@media-xel.com
Avenue Marie de Hongrie 64 Maria van Hongarijelaan
1083 Bruxelles / Brussel
België / Belgique